Lekcja #2 Pierwszy ruch

Otwarcie

Otwarcie jest jednym z najtrudniejszych części gry. Jest to podstawowy powód dlaczego początkujący nie przepadają za grą na planszy 19×19. Plansza wydaje się im przeogromna i nie wiedzą gdzie rozpocząć grę.

Rozwiązaniem okazuje się natychmiastowa próba rozpoczęcia potyczek w centrum. W ten sposób zapomina się o grze jako całości co generuję złe nawyki, których później trudno się oduczyć. Aby dobrze zrozumieć otwarcie, należy najpierw opanować pierwszy ruch. To tak samo jak z bieganiem. Zanim zaczniemy biegać w maratonie, najpierw musimy nauczyć się chodzić.

Przechodząc do tematu pierwszego zagrania przyjrzyjmy się co na ten temat myślą profesjonaliści. Zaczynają oni swoje gry zawsze w rogach, a nie w centrum czy na bandach. Powodem tego jest fakt że w rogu można dwa razy szybciej zdobyć teren niż w centrum. Więcej na ten temat można przeczytać w Lekcji #1: Zasada RBC

Oczywiście ilość terenu w rogach jest ograniczona i wcześniej czy później walka w centrum jest nieunikniona. OK, wiadomo że należy zaczynać w rogach ale nadal pozostają dwa ważne pytania:

• W którym rogu rozpocząć grę?
• Jaki ruch w rogu, 3-3, 4-4 czy coś innego?

Go Seigen vs Segoe Kensaku

W którym rogu?

Japońska tradycja jednoznacznie odpowiada na to pytanie. W złotej erze Go w Japonii najbardziej popularnym zagraniem było komoku – zagranie 3×4 – w prawym górnym rogu, umieszczone na 3 linii z prawej strony. Było to spowodowane miedzy innymi tym, że był bardzo popularny status graczy uczeń – nauczyciel.

Nauczyciel zawsze grał białymi kamieniami. Uczeń który robił pierwszy ruch w prawym górnym rogu, dokonywał symbolicznego ukłonu grzecznościowego przed nauczycielem okazując w ten sposób szacunek.

Oczywiście jest więcej powodów dlaczego gracze w tamtych czasach zaczynali od tego konkretnego zagrania. Do zrozumienia kolejnego powodu, muszę wyjaśnić podstawy teorii otwarć dla ruchu komoku.

Diagram 1

Podstawy otwarcia 3-4

Uczeń grając czarnych 1 w komoku na diagramie 1 nie tylko dokonuję ukłonu przed przeciwnikiem ale także ułatwia zagrania jednego z najlepszych zagrań w tym otwarciu. Lewy górny róg na diagramie dla białego to najbliższy róg (biały siedzi po drugiej stronie gobanu a lewa strona na diagramie to dla niego prawa) i zdecydowanie najłatwiej zagrać mu właśnie w to miejsce.

Dlaczego jednak zagranie białych 2 jest tak dobrym ruchem? Aby to wyjaśnić należy poznać dwie tajemnice otwarć:

• słabość zagrania w 3-4, polega na tym że przeciwnik może łatwo zaatakować komoku zagranie w 3-5 w tym samym rogu (białe 4 atakuje czarnych 1 na Diagramie 1)
• Zagranie w pusty róg i atak na punkt 3-4 jest uznawane że równie wartościowe.

Teraz wszystko się robi jasne. Po zagraniu czarnych 3, biały ma do wyboru zagranie w lewym dolnym rogu, lub atak na jeden z czarnych rogów. Grając na dolnej bandzie biały musiałby się “wysilać”, a prawy górny róg jest bardzo blisko :) Dodatkowo wartość zagrania w 4 jest dwukrotnie większa, ponieważ nie tylko atakuje czarny róg ale także rozszerza się od białego 2 w lewym górnym rogu. Biały tym zagraniem tworzy strefę wpływów na górnej bandzie.

Reasumując w otwarciu z Diagramu 1, czarny ułatwił białemu zagranie bezbłędnych ruchów bez większego wysiłku. Niestety czy stety status nauczyciel-uczeń występuje coraz rzadziej.

Wolny wybór

Dzisiaj panuje wolność w graniu ruchów w otwarciu. Nawet ruchy które były uznawane przez ortodoksyjnych profesjonalistów za złe, dzisiaj dzięki odwagi graczy są uznawane za grywalne. Sztandarowym przykładem jest gre Lee Changho z swoim nauczycielem Cho Hunhyun w 2 grze finalowej o tytuł Myeongin (koreański Meijin) w 2003 roku.

Diagram 2 - Nowe otwarcie

Czarny 3 jest nowym zagraniem. W przeszłości profesjonaliści nie grywali tego ruchu. Powodem tego jest fakt że z perspektywy czarnych 3, zagrania białych 2 oraz czarnych 1 są na 3 linii. Czarny nie ma jak zatakować białych 2 aby jednocześnie stworzyć rozszerzenie do czarnych 3.

Natomiast gdyby Lee Changho zagrał ruch 3 w lewym górnym rogu to sytuacja by się odwróciła. Zagranie ataku na białych 2 w C5 byłaby naturalnym rozszerzeniem. Dodatkowo, jeżeli czarnych 3 było w lewym gornym rogu to kamienie 1 i 2 byłyby względem tego rogu na 4 lini, czyli w znacznie ciekawszej pozycji niż w grze.

Lee Changho jednak pokazał, że w otwarciu mamy wolną rękę i nie należy zbytnio przejmować się tym co mówią inni. Lee Changho grę wygrał przez poddanie, a dla zainteresowanych oto jej zapis:

Download SGF File

Jan Hora vs Park Yeonghun

Na sam koniec kolejny przykład, że można grać gdzie nam jest wygodniej. W grze przeciwko Park Yeonghun z Korei (jeden z najsilniejszych obecnie graczy na świecie), Jan Hora z Czech zagrał pierwszy ruch w punkt 8-6. Grę Jan Hora przegrał, ponieważ przeciwnik go pokonał w czytaniu sekwencji. Jednak nikt nie powinien marudzić, że granie takich ruchów to głupota, ponieważ sam Park Yeonghun z wielkim zainteresowaniem analizował otwarcie z przeciwnikiem po grze.

Oczywiście do grania własnego Go trzeba mieć dużo odwagi i niechęć do kopiowania innych ruchów. Jeżeli nie chcecie być “małpami” to nie bójcie się grać swojego, innowacyjnego Go, może będziecie kiedyś kolejnym Lee Changho :)